Smocza Jama pod Wawelem to top atrakcja dla turystów – jaskinia krasowa z legendą o smoku, rzeźbą Chromego (1972), bilety ok. 15 zł, trasa 82 m z 3 komorami (21 m schody + 136 stopni Szyszko-Bohusza). Wejście z zamku, wyjście nad Wisłą; oświetlenie elektryczne od 1918, wzmocnione filarami. Blisko katedry i smoka plującego ogniem (gaz). Dla rodzin i fanów legendy; 10-min spacerem. Badania AGH 1974; jeziorka z rzadkim skorupiakiem. Zanieczyszczona woda (do 2841 mg/l); syfon w bocznych korytarzach. Otwarta 1842, zamknięta na remonty; unikat w UNESCO Wawelu. Legenda: Skuba z siarką zabił smoka. Nietoperze, filary ceglane. Godziny: 10-17; audio przewodnik. Idealna na 30-min zwiedzanie z historią.
Spis treści:
Historia Smoczej Jamy
Średniowiecze i XVI wiek
Jaskinia znana od dawna (Długosz); pierwsza wzmianka I poł. XVI w. Karczma i dom uciech (Morsztyn); Zygmunt II August zamurował wejścia 1565 ze względów bezpieczeństwa – włóczędzy, biedota.
XVIII–XIX wiek
XVIII w. zamurowano dolne wejście Wisła (fortyfikacje); 1829 Ambroży Grabowski via otwór w stropie – zagruzowana. 1830 zamurowano otwory; 1842 Senat Wolnego Miasta Krakowa odgruzował i otworzył publicznie.
XX wiek
Austriacy zamurowali dolny otwór, wykuto studnię; 1918 prof. Szyszko-Bohusz zbudował 136 schodów, oświetlenie; otwarcie 3 sierpnia 1918. 1972 rzeźba Chromego; 1974 górnicy AGH przystosowali trasę turystyczną.
Badania naukowe
Badania Alth 1874; kompleksowe od 1966 (zabezpieczenia). 1974 tunel 4 m; odkrycia 1983/1995/1996; 2005 wody zmineralizowane (Wisła? śródmieście?), zanieczyszczone.
Kluczowe osoby
Zygmunt II August zamurował wejścia 1565. Ambroży Grabowski zbadał 1829. Prof. Szyszko-Bohusz zbudował schody 1918. Bronisław Chromy wyrzeźbił smoka 1972.
Ciekawostki architektoniczne
Trasa 82 m: 3 komory (największa 25×10 m), ceglane mury/filary wzmacniające; schody kręcone 21 m + 136 stopni. Komin do innego otworu zasłonięty filarem; wyjście poza mury Wawelu.
Ciekawostki
Legenda Smoka Wawelskiego: Smok żarł dziewice; Król Krak kazał Skubie dać cielę z siarką – smok pękł. Jaskinia loch smoka.
Rzadki skorupiak: Studniczek tatrzański w jeziorkach bocznych korytarzy.
Karczma i dom uciech: XVI w. słynna tawerna (Morsztyn), przybytek.
Legenda o smoku wawelskim
Dawno temu w Krakowie, pod wzgórzem Wawelskim, mieszkał straszliwy smok, który terroryzował miasto. Żarł owce, bydło, a gdy ich brakło – niewinne dziewice. Król Krak, założyciel grodu, obiecał rękę córki Wandzie i pół królestwa rycerzowi, który zabije potwora. Liczni śmiałkowie zginęli w paszczy smoka.
Szalony z rozpaczy ubogi szewc Skuba wymyślił podstęp. Kupił cielę, napełnił smołą i siarką, podsunął smokowi. Głodny potwór połknął je łapczywie. W brzuchu zapaliła się smoła, smok pił wodę z Wisły galonami, aż pękł z bólu na tysiąc kawałków.
Mieszkańcy oszaleli z radości, Skuba ożenił się z Wandą i został rycerzem. Król Krak urządził ucztę na Wawelu, a z kości smoka zbudowano mury grodu. Od tamtej pory Kraków kwitnie bez smoka, a legenda żyje w Smoczej Jamie.
Podsumowanie
Smocza Jama to jaskinia pod Wawelem z legendą i historią od XVI w., od karczmy po turystykę. Badania ujawniły tunele, wody zanieczyszczone. Trasa 82 m z komorami i filarami. Rzeźba Chromego przyciąga selfie. Atrakcja Wawelu UNESCO.
Dla turystów must-see z mitem smoka, schodami i przyrodą. Blisko Wisły i zamku.
Najważniejsze informacje
Jaskinia krasowa pod Wawelem, legenda smoka.
Trasa 82 m, 3 komory, schody 136+21 m.
Otwarta 1842/1918; rzeźba 1972.
Badania AGH; studniczek tatrzański.
Wstęp z Wawelu.
Dane zabytku
Miejscowość: Kraków
Adres: Wzgórze Wawelskie
Lata powstawania obiektu: naturalna jaskinia (badania od XIX w.); turystyczna 1842/1918/1974
Projektanci: prof. Szyszko-Bohusz (schody 1918); górnicy AGH (1974)